บทบาทของศาลรัฐธรรมนูญที่มีต่อการปฏิรูปการเมืองไทย

Abstract

การศึกษาค้นคว้าอิสระครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาแนวคิดพื้นฐานในการจัดตั้งศาลรัฐธรรมนูญ ลักษณะทั่วไปและภารกิจของศาลรัฐธรรมนูญ (2) ศึกษาบทบาทของศาลรัฐธรรมนูญในกระบวนการปฏิรูปการเมืองไทยในกรอบกำหนดของรัฐธรรมนูญ (3) ศึกษาและวิเคราะห์ผลงานของศาลรัฐธรรมนูญที่เกี่ยวกับการปฏิรูปการเมืองทั้งโดยตรงและโดยอ้อม ดำเนินการศึกษาโดยการวิจัยเอกสาร โดยการตรวจเอกสารจากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยและเอกสารที่เกี่ยวข้อง เช่น กฎหมาย ตำรา รายงานการวิจัย บทความทางวิชาการและวิทยานิพนธ์ทั้งที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในรูปแบบของเอกสารและสื่ออิเล็กทรอนิกส์สารสนเทศ (Internet) ที่มีเนื้อหาสาระเกี่ยวข้องกับประเด็นของการศึกษาวิจัยนี้ ผลการศึกษาวิจัยพบว่า ศาลรัฐธรรมนูญมีบทบาทในการปฏิรูปการเมืองค่อนข้างมาก โดยพิจารณาได้จากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ช่วยให้รัฐธรรมนูญบังเกิดผลในทางปฏิบัติ และเกิดผลต่อความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ เป็นคุณค่าของคำวินิจฉัยที่มุ่งแก้ปัญหาพื้นฐานและหาทางออกให้กับปัญหาที่เกิดจากการใช้รัฐธรรมนูญ หรือการนำรัฐธรรมนูญไปปฏิบัติ เพื่อให้รัฐธรรมนูญนั้นสามารถนำไปใช้ได้ในทางปฏิบัติ ไม่มีข้อติดขัดหรืออุปสรรคขัดขวางใด ๆ หรือแม้แต่การถูกละเมิด บิดเบือน เบี่ยงเบนด้วยประการใด ๆ ก็ตาม ซึ่งจะนำไปสู่ผลบั้นปลาย หรือผลกระทบตกทอดต่อไปยังการสร้างผลทางปฏิบัติในการใช้รัฐธรรมนูญที่เป็นไปตามครรลองโดยชอบด้วยรัฐธรรมนูญในที่สุด