ปราสาทประดิษฐานพระพุทธรูป

Abstract

ปราสาทประดิษฐานพระพุทธรูป เป็นปราสาทศิลปะมอญสำหรับประดิษฐานพระพุทธรูปตามคติความเชื่อของคนมอญที่มีศรัทธาอย่างแรงกล้าต่อพระรัตนตรัย โครงสร้างหลักของปราสาทเป็นไม้สักทอง สร้างเป็นชั้นซ้อนกันอย่างสวยงาม ทำหน้าที่เป็นแท่นรองรับส่วนบนของปราสาท ส่วนฐานตอนล่างทำซ้อนกัน 3 ชั้น ลู่ขึ้นไปที่ส่วนคอดกลางของฐาน เหนือส่วนคอดกลางทำเป็นฐานรับห้องปราสาทซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูป ด้านหน้าห้องปราสาทตรงกลางทำซุ้ม มีซุ้มขนาดย่อมขนานอยู่ทั้งด้านขวาและด้านซ้ายของซุ้มปราสาท ส่วนยอดของปราสาททำเป็นชั้นซ้อนขึ้นไป 7 ชั้น ลู่ขึ้นแบบจอมแห ที่ยอดสุดประดับด้วยมงกุฎแบบมอญ เหนือยอดมงกุฎประดับด้วยมงคลตาคตินิยมของมอญเพื่อบูชาพระรัตนตรัย การประดับตกแต่งปราสาท ใช้สมุกที่ทำจากขี้เถ้าที่ได้จากการเผาใบตองแห้งหรือผงถ่านกะลาเผา นำมาป่นเป็นผงละเอียดคลุกด้วยน้ำยางรัก นวดให้นิ่งเหมือนดินน้ำมัน แล้วนำมาปั้นเป็นรูปดอกไม้ใบไม้หรือรูปอื่นๆ ได้อย่างสวยงาม แล้วนำมาประดับที่ขดลวดที่มีแกนเหล็กยึดไว้ ทำให้เกิดความงาม ความไหวของลายพรรณพฤกษาที่ได้ตกแต่งประดับไว้ตลอดตั้งแต่ฐานล่างจนถึงยอด จากนั้นจึงปิดทองคำเปลวทั้งหมด จึงทำให้มีความสวยงามอลังการรับกับโครงสร้างของปราสาทที่มีสัดส่วนที่งามอยู่แล้วให้มีความงดงามอลังการยิ่งขึ้น ชาวไทยเชื้อสายมอญเคยนำปราสาทหลังนี้ไปใช้ประกอบพิธีสมโภชพระพุทธรูปอุทิศถวายสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ณ ลานพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2538