การบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตรของสมาชิกฝายร่องหินบ้านดอนเงิน ตำบลออย อำเภอปง จังหวัดพะเยา

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สภาพข้อมูลพื้นฐานของเกษตรกรสมาชิกฝายร่องหินบ้านดอนเงิน 2) การจัดการนํ้าเพื่อการเกษตรของสมาชิกฝายร่องหิน บ้านดอนเงิน 3) การมีส่วนร่วมของสมาชิกฝายร่องหินบ้านดอนเงิน และ 4) ปัจจัยความสำเร็จในการบริหารจัดการนํ้าเพื่อการเกษตรของสมาชิกฝายร่องหิน บ้านดอนเงิน ตำบลออย อำเภอปง จังหวัดพะเยา ผลการวิจัยพบว่า 1)เกษตรกรสมาชิกส่วนใหญ่เป็นชาย มีอายุเฉลี่ย54.93ปีสถานภาพสมรส จบการศึกษาระดับประถมศึกษาปีที่ 4 ส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นอาสาสมัครและผู้นำชุมชน เป็นสมาชิกกลุ่มเกษตรกรต่าง ๆ ประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีแหล่งสินเชื่อมากกว่า 1 แห่ง มีพื้นที่ในการทำการเกษตรเฉลี่ย 15.77 ไร่ 2) การบริหารจัดการนํ้าเพื่อการเกษตรของสมาชิกฝายร่องหิน พบว่า กลุ่มมีโครงสร้างคณะกรรมการบริหารจัดการ มีกฎระเบียบ/ข้อบังคับใช้ จัดสรรนํ้าที่ชัดเจน มีผู้นำที่สมาชิกให้การยอมรับ สมาชิกประกอบกิจกรรมด้านการเกษตรตามแผนการจัดสรรนํ้า ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นร่วมในการจัดการนํ้าเพื่อการเกษตร มีเงินทุนของกลุ่ม และได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ ส่งผลให้ ด้านเศรษฐกิจ / รายได้ ด้านสังคม และด้านสิ่งแวดล้อม/ระบบนิเวศน์ของสมาชิกลุ่มและชุมชนดีขึ้น 3)การมีส่วนร่วมของสมาชิก พบว่า เกษตรกรมีส่วนร่วมในการดำเนินงานและการกำหนดกฎระเบียบ/ข้อบังคับในระดับมาก ส่วนการวางแผน การแก้ไขปัญหา และการประเมินและติดตามผลการดำเนินงานมีส่วนร่วมในระดับปานกลาง 4) ปัจจัยความสำเร็จในการบริหารจัดการนํ้าเพื่อการเกษตร (1) ปัจจัยภายในได้แก่ สมาชิกเป็นคนดีและผู้นำที่ดี ได้รับการยอมรับ มีประเพณีและวัฒนธรรมอันดีงาม กฎระเบียบข้อบังคับเป็นแนวปฏิบัติที่ชัดเจน (2) ปัจจัยภายนอก ได้แก่การได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ ด้านองค์ความรู้ ทุน งบประมาณหรือทรัพยากร