ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อราคาลำไยที่เกษตรกรขายได้

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สถานการณ์การผลิตลำใยในประเทศไทย 2) วิถีตลาดลำไยในประเทศไทย 3) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อราคาลำไย และ 4) เพื่อคาดคะเนแนวโน้มราคาลำไยการศึกษาใช้ทั้งวิธีวิเคราะห์เชิงพรรณนาและเชิงปริมาณ โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิ การวิเคราะห์ เชิงปริมาณ ใช้วิธีสมการถดถอยเชิงซ้อนเพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อราคาลำไย ที่เกษตรกรขายได้ ซึ่งเป็นข้อมูลอนุกรมเวลาในช่วงปี พ.ศ. 2546 - 2555 ประกอบด้วย ปริมาณผลผลิตลำไยสด ในปีปัจจุบันปริมาณผลผลิตลำไยสดที่ส่งออกในปีที่ผ่านมา และราคาลำไยอบแห้งในปีปัจจุบันผลการศึกษาพบว่า 1) แนวโน้มผลตอบแทนของการปลูกลำไยที่มีอัตราเพิ่มขึ้นเป็นแรงจูงใจ ให้เกษตรกรทำการผลิตอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ปริมาณผลผลิตลำไยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น 2) ลำไยถูกกระจายไปสู่ตลาดต่างประเทศมากกว่าตลาดภายในประเทศ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากลำไยเป็น ไม้ผลที่เน่าเสียง่ายส่งผลให้การจัดการทางด้านการขนส่งทำได้ยากลำบาก ช่องทางการจำหน่ายผ่านพ่อค้าคนกลาง จึงเป็นช่องทางที่เกษตรกรนิยมมากที่สุดถึงร้อยละ 61 ด้านแนวโน้มราคาลำไยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งมีลักษณะความเคลื่อนไหวของราคาสลับสูงต่ำไปมาในแต่ละปื ดังนั้น เกษตรกรควรให้ความสำคัญการวางแผนการผลิตและการปรับกลยุทธ์การตลาด ส่วนการพัฒนาเทคโนโลยีเพึ่อนำมาใช้ในการผลิตลำไย การวางแผนการพัฒนาด้านโลจิสติกส์ และการพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์ลำไยจึงเป็นมาตรการที่รัฐบาลและผู้เกี่ยวข้องควรตระหนักและให้ความสำคัญ เพึ่อรักษาระดับปริมาณผลผลิตให้เพียงพอกับความต้องการ และลดผลกระทบจากความผันผวนด้านราคา และ 3) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อราคาลำไย ได้แก่ ปริมาณผลผลิตลำไยสดในปีปัจจุบัน ปริมาณผลผลิตลำไยสดที่ส่งออกในปีที่ผ่านมา และราคาลำไยอบแห้งในปีปัจจุบัน โดยปริมาณผลผลิตลำไยสดในปีบัจจุบันมีความสัมพันธ์ในทิศทางตรงกันข้ามกับราคาลำไยสด ส่วนปริมาณผลผลิตลำไยสดที่ส่งออกในปีที่ผ่านมาและราคาลำไยอบแห้งในปีปัจจุบันมีความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 และ 4) ราคาลำไยสดที่คาดคะเน มีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้นสอดคส้องกับราคาลำไยสดในทิศทางเดียวกัน

The objective of this study is to investigate (i) current situation of Longan production in Thailand (ii) Longan market trend in Thailand (iii) factors influencing Longan prices and to forecast Longan price movement. Both descriptive and quantitative techniques are employed to validate annual data during 2003 – 2012 on prices of Longan, dried Longan, quantities of Longan sold and exported. The results suggest that the producers have an incentive to produce Lonngan and distribute it to both domestic and foreign markets due to the upward trend of revenues of Longan production. However, Longan is easily rotten goods; consequently, it is not convenient for transportation. Moreover, its prices are volatile. To stabilize Longan prices and balance the quantity of demand and supply, government and stakeholder should consider developing production technology, improving logistic system, and strengthening the quality of Longan. The result of regression indicates that factors affecting Longan sale price consist of the current quantity of Longan, the current price of dried Longan, and the last year quantity of exported Longan. Sale price of Langon is negatively correlated with quantity of Longan while it is positively dependent on the current price of dried Longan and last year quantity of exported Longan, with 95% confidential level.