การบริโภคข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงของแต่ละกลุ่มวัย : กรณีศึกษาผู้บริโภคในเขตกรุงเทพมหานคร

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ความรู้ของผู้บริโภคเกี่ยวกับคุณค่าทางโภชนาการของข้าว 2) เจตคติของผู้บริโภคต่อการบริโภคข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนาการ และ 3) พฤติกรรมการบริโภคข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนาการ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ ประชากรที่ศึกษา คือกลุ่มคนในวัยต่าง ๆ ที่อาศัย เรียน หรือทำงานอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร แบ่งเป็นกลุ่มวัยเรียน (ช่วงอายุ 18-21 ปี ) กลุ่มวัยทำงาน (ช่วงอายุ 22-59 ปี ) และกลุ่มวัยสูงอายุ (60 ปี ขึ้นไป) ขนาดกลุ่มตัวอย่างกลุ่มละ 120 คน รวม 360 คน การคัดเลือกตัวอย่างแบบสุ่มหลายขั้นตอนจากพื้นที่เขตบางรัก เขตปทุมวัน เขตมีนบุรี เขตลาดกระบัง เขตบางกอกน้อย เขตหนองแขม และเขตบางขุนเทียน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม โดยมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าครอนบาคเท่ากับ 0.783 สถิติที่ใช้คือ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน พิสัย การทดสอบไคสแควร์ และการวิเคราะห์ความแปรปรวน ผลการวิจัยพบว่า 1) กลุ่มวัยสูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับคุณค่าทางโภชนาการของข้าวมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยคะแนนคำตอบสูงที่สุด 1.58 รองลงมาคือกลุ่มวัยทำงานมีค่าเฉลี่ย 1.55 และกลุ่มวัยเรียนมีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด 1.54 2) กลุ่มวัยสูงอายุมีค่าเฉลี่ยเจตคติต่อการบริโภคข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนาการมากที่สุด 4.26 รองลงมาคือกลุ่มวัยทำงานมีค่าเฉลี่ย 4.04 และกลุ่มวัยเรียนมีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด 3.92 3) พฤติกรรมการบริโภคข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงของกลุ่มวัยสูงอายุแตกต่างจากกลุ่มอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ใน 3 เรื่องได้แก่ การคำนึงถึงสุขภาพ คุณประโยชน์ของข้าวกล้อง/ข้าวเพื่อสุขภาพ และสมาชิกในครัวเรือนต้องการบริโภค ปัจจัยที่มีผลต่อการบริโภคข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงของทั้ง 3 กลุ่มวัย ได้แก่ ความอร่อย ราคา และคุณภาพ แนวทางที่จะทำให้บริโภคข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงเพิ่มมากขึ้น ได้แก่ การให้ความรู้ด้านคุณประโยชน์ ราคาและความอร่อยควรใกล้เคียงกับข้าวขาวทั่วไป ข้อเสนอแนะจากงานวิจัยนี้ ภาครัฐและเอกชนควรส่งเสริมและสนับสนุน การเพาะปลูก การจำหน่ายและการให้ความรู้ข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงให้กับผู้บริโภค