การพัฒนาโมเดลแบบผสมผสานด้านการยอมรับระบบการเรียนผ่านเว็บของอาจารย์ผู้สอนเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และสารสนเทศในมหาวิทยาลัยไทย

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อศึกษาสภาพการยอมรับระบบการเรียนผ่านเว็บของอาจารย์ ผู้สอนเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และสารสนเทศในมหาวิทยาลัยไทย (2) เพื่อพัฒนาและตรวจสอบโมเดลแบบผสมผสานด้านการยอมรับระบบการเรียนผ่านเว็บของอาจารย์ผู้สอนเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และสารสนเทศในมหาวิทยาลัยไทย และ (3) เพื่อพัฒนาแนวทางในการส่งเสริมให้อาจารย์ผู้สอนเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และสารสนเทศในมหาวิทยาลัยไทยยอมรับระบบการเรียนผ่านเว็บ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีกรอบแนวคิดการวิจัยผสมผสานระหวางโมเดลและทฤษฎี 4 เรื่อง ได้แก่ โมเดลการยอมรับนวัตกรรมโมเดลความสำเร็จของระบบสารสนเทศ ทฤษฎีการเผยแพร่นวัตกรรม และทฤษฎีการกระทำตามหลักเหตุและผล กลุ่มตัวอย่างเป็นอาจารย์ผู้สอนเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และสารสนเทศ ในมหาวิทยาลัยไทยจำนวน 295 ราย จาก 24 สถาบัน ซึ่งคัดเลือกด้วยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน และผู้เชี่ยวชาญ 7 คนที่คัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ คือ สถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์เส้นทางความสัมพันธ์ระหวางตัวแปรเหตุและผล ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้วิธีวิเคราะห์เชิงนิรนัยและอุปนัย ผลการวิจัยพบว่า (1) อาจารย์ผู้สอนเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และสารสนเทศในมหาวิทยาลัยไทยมีความคิดเห็นต่อการยอมรับระบบการเรียนผ่านเว็บ จำแนกตามปัจจัยด้านระบบสารสนเทศ ปัจจัยด้านจิตวิทยา ลักษณะของนวัตกรรม และปัจจัยเชิงพฤติกรรมของผู้ใช้ ในระดับค่อนข้างมาก (2) โมเดลแบบผสมผสานมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และตัวแปรในโมเดลสามารถอธิบายความแปรปรวนของการยอมรับระบบการเรียนผ่านเว็บได้ร้อยละ 81.10 โดยปัจจัยสำคัญ 3 ปัจจัยแรกที่มีอิทธิพลต่อการยอมรับระบบการเรียนผ่านเว็บ พิจารณาขนาดอิทธิพลจากมากไปน้อย ได้แก่ ความตั้งใจในการใช้ คุณภาพในการดำเนินงานของระบบ และคุณภาพของสารสนเทศ (3) แนวทางในการส่งเสริมการยอมรับระบบการเรียนผ่านเว็บควรให้ความสำคัญกับปัจจัยที่มีขนาดอิทธิพลในระดับมาก ได้แก่ ความตั้งใจในการใช้ คุณภาพในการดำเนินงานของระบบ และคุณภาพของสารสนเทศ รวมทั้งควรพิจารณาแนวทางส่งเสริมปัจจัยที่สามารถส่งเสริมได้หลายปัจจัยพร้อมกัน ได้แก่ การพัฒนาบุคลากรผู้ให้บริการด้านระบบสารสนเทศให้เป็นผู้มีความรู้ความสามารถทางเทคนิคในระดับสูง การพัฒนาระบบให้สามารถดำเนินงานได้สอดคล้องกับแนวทางการดำเนินงานของผู้สอน และการเปิดโอกาสให้ผู้สอนมีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนาระบบการเรียนผ่านเว็บ

The objectives of this study were (1) to explore the adoption of Web-based Learning Systems (WBLS) by Computer and Information Technology (CIT) instructors in Thai universities; (2) to develop and examine an integrated model for WBLS adoption; and (3) to establish strategies for promoting WBLS adoption by CIT instructors in Thai universities. This study employed mixed methods. The integrated model of this research was developed by incorporating four existing models and theories: the technology acceptance model, the IS success model, diffusion of innovations theory, and the theory of reasoned action. Self-administered survey questionnaires were given to 295 CIT instructors from 24 Thai universities, who were randomly selected through a multi-stage sampling to assess the use of WBLS. Later, semi-structured questions were used for focus group-interview of seven purposefully-selected experts. Descriptive statistics and path analysis for causal relationship, and deductive - inductive analysis were used to analyze the quantitative and qualitative data respectively. The research findings indicated that (1) the CIT instructors’ opinions towards WBLS adoption with regard to IS factors, psychological factors, characteristics of innovation, and user behavioral factors were at the quite high level; (2) the proposed integrated model was consistent with the empirical data, and accounted for 81.10% of variance in WBLS adoption. The first three most important factors affecting WBLS adoption, sorted in descending order by their total effect sizes, were intention to use, system quality, and information quality; (3) to promote WBLS adoption, policy makers should pay more attention to factors found to have greater statistical effect (e.g. intention to use, system quality, and information quality) as well as guidelines found to support more than one factor simultaneously (e.g. manpower development and planning, instructor compatibility, and instructor involvement during WBLS implementation).