ปัญหากฎหมายว่าด้วยการบริหารจัดการทรัพยากรชีวภาพ : การเข้าถึงและการแบ่งปันผลประโยชน์ตอบแทน

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหลักการพื้นฐานและลักษณะขอบเขตของหลักการพิจารณากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเข้าถึงและการแบ่งปันผลประโยชน์ตอบแทนในทรัพยากรชีวภาพโดยเปรียบเทียบและวิเคราะห์กบกฎหมายไทยที่เกี่ยวข้องกบการเข้าถึงและการแบ่งปันผลประโยชน์ตอบแทนในการเข้าถึงทรัพยากรชีวภาพกบกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายต่างประเทศ เพื่อนำมาสร้างแนวทางในการปรับปรุงกฎหมาย/หลักเกณฑ์ในกฎหมายการเข้าถึงและการแบ่งปันผลประโยชน์ตอบแทนในการเข้าถึงทรัพยากรชีวภาพโดยการวิจัยครั้งนี้ได้ศึกษาอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ พิธีสารนาโงย่า แนวทางบอนน์ว่าด้วยการเข้าถึงทรัพยากรชีวภาพและการแบ่งปันผลประโยชน์ที่ได้รับ รวมทั้งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเข้าถึงทรัพยากรชีวภาพของประเทศแคนาดาและประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศทวีปยุโรปได้แก่ ประเทศบัลแกเรียประเทศโปรตุเกส กลุ่มประเทศนอร์ดิกกฎหมายของสาธารณรัฐคอสตาริกา กฎหมายของประเทศอินเดียและประเทศฟิลิปปินส์โดยศึกษาเปรียบเทียบกับกฎหมายไทย ผลการศึกษาพบว่ากฎหมายไทยที่มีอยู่ในปัจจุบันนี้มีลักษณะและขอบเขตการคุ้มครองที่แตกต่างกัน ทำให้การบริหารจัดการทรัพยากรชีวภาพในประเทศไทยไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควรทั้งยั้งไม่มีหนวยงานที่รับผิดชอบโดยตรงในการดำเนินงานด้านนี้อย่างเต็มรูปแบบ ดังนั้นประเทศไทยควรที่จะต้องมีการตราพระราชบัญญัติว่าด้วยกฎหมายวาด้วยการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ เพื่อเป็นกฎหมายเฉพาะในการบริหารจัดการทรัพยากรชีวภาพที่อยู่ใน ราชอาณาจักรไทยไม่ว่าจะอยู่ ในความครอบครองของภาครัฐหรือเอกชน

The purpose of this research is to study legal problems in Thailand relating to access and benefit sharing of biological resources. The study compared Thai law with international law and the laws of various countries to find opportunities to improve the law’s implementation in Thailand.This research various laws on biological diversity conventions, including the Nagoya Protocol and the Bonn Guidelines, in addition to laws relating to access and benefit sharing of biological resources in Canada, the United States of America, Bulgaria,Portugal, Costa Rica, India, and the Philippines. Each of these was analyzed and compared with Thai law. The results of this research showed that the relevant Thai laws were highly inconsistent. This made biological resources management in Thailand less effective than it should be. Moreover, there is no official authority that has direct responsibility for this task. Thus, Thailand should enact improved laws relating to access and benefit sharing of biological resources. These improved laws will facilitate biological resources management in Thailand, for both government and the private sector.