บทบาทของภาษีสรรพากรกับความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศไทย

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาโครงสร้างรายได้ของประเทศไทยในช่วงปี 2493 – 2544 (2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างรายได้จากภาษีอากรกับผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศและ (3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างรายได้จากภาษีสรรพากรกับผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศในแต่ละสาขา ภาษีสรรพากรแต่ละประเภทกับผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศในแต่ละสาขาการผลิตว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างไร โดยใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงพรรณา และวิธีวิเคราะห์เชิงปริมาณโดยใช้สมการถดถอยพหุคูณ ด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ SPSSผลการวิจัยพบว่าเมื่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในแต่ละสาขาการผลิตเพิ่มสูงขึ้น จะส่งผลทำให้การจัดเก็บภาษีอากรของรัฐบาลเพิ่มสูงขึ้น ได้แก่ สาขาการค้าส่งและการค้าปลีกจะมีผลต่อการจัดเก็บภาษีสรรพากร ภาษีการค้า และภาษีมูลค่าเพิ่ม , สาขาอุตสาหกรรมจะมีผลต่อภาษีอากร และภาษีการค้า, สาขาการก่อสร้างจะมีผลต่อภาษีสรรพากร และภาษีการค้า, สาขาการเงินการธนาคารจะมีผลต่อภาษีอากร และภาษีธุรกิจเฉพาะ, สาขาการเกษตรจะมีผลต่อภาษีธุรกิจเฉพาะ , สาขาการบริการจะมีผลต่อภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และภาษีเงินได้นิติบุคคล, สาขาเหมืองแร่และย่อยหินจะมีผลต่อภาษีเงินได้นิติบุคคล สำหรับสาขาที่อยู่อาศัยจะมีผลต่อการจัดเก็บภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในทิศทางเดียวกันแต่กลับทำให้การจัดเก็บภาษีเงินได้นิติบุคคลลดลง แต่โดยรวมแล้วแสดงว่าสาขการผลิตสำคัญ ๆ เช่น สาขาที่อยู่อาศัยสาขาการบริการ สาขาการค้าส่งและการค้าปลีก สาขาการเกษตร มีความสำคัญต่อภาษีสรรพากร ดังเห็นได้จากค่าความยืดหยุ่นรายได้ภาษีต่อสาขาการผลิตมีค่ามากกว่า 1 เช่น ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาต่อสาขาที่อยู่อาศัย ภาษีเงินได้นิติบุคคลต่อสาขาการบริการ ภาษีมูลค่าเพิ่มต่อสาขาการค้าส่งและการค้าปลีก และภาษีธุรกิจเฉพาะต่อสาขาการเกษตร ซึ่งมีค่าความยืดหยุ่นเท่ากับ 1.073, 2.006, 2.131 และ 1.420 ตามลำดับในการศึกษาถึงภาษีอากรกับกระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศไทย พบว่ารายได้จากภาษีอากรและภาษีสรรพากรมีแนวโน้มสูงขึ้นในทิศทางเดียวกับผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ สำหรับบทบาทของภาษีสรรพากรต่อความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ พบว่าภาษีสรรพากรมีบทบาทในการหารายได้ให้แก่รัฐบาลเพิ่มขึ้นจากเดิมจนสามารถทำรายได้ให้รัฐบาลเป็นอันดับหนึ่ง และยังมีส่วนในการพัฒนาประเทศ เช่น การนำระบบภาษีมูลค่าเพิ่มมาใช้แทนภาษีการค้า การลดหรือยกเว้นภาษี การออกมาตรการช่วยเหลือทางด้านภาษีให้แก่กิจการบางประเภทที่รัฐต้องการส่งเสริมการที่รัฐบาลจัดเก็บภาษีอากรเพิ่มสูงขึ้นนั้นยังขึ้นอยู่กับตัวแปรอื่น อีกหลายตัวแปร เช่น ความพยายามในการจัดเก็บภาษีของรัฐบาล จำนวนประชากรที่เพิ่มสูงขึ้น และประชาชนมีความสมัครใจในการเสียภาษีมากขึ้น